Marek Stefański

na organach leżajskich - nagranie z 1995 r.

1 J.S.Bach Toccata i fuga d-moll  BWV 565 8'58''
2 "Nun komn der Heiden Heiland"  BWV 659 4'35''
3 Fantazja G-dur  BWV 572 8'10''
4 Preludium i fuga Es-dur  BWV 552 15'22''
5 J.Pachelbel Aria Quarta z "Hexachordum Apollinis" 9'32''
6 Anonim XVI w. Praeludium Pro Organo Pleno 1'37''
7 Salve jerarchia 1'25''
8 Fanfara 2'02''
9 D.Buxtehude Canzonetta G 2'13''
10 Preludium g 8'19''
11 Preludium, fuga, ciacona C 5'33''

stefanski.jpg (4835 bytes)

Marek Stefański - ukończył  Akademię Muzyczną w Krakowie w roku 1994 w klasie organów prof. Joachima Grubicha, otrzymując dyplom z wyróżnieniem. Pracował także pod kierunkiem Jeana Boyera, profesora Conservatoire national Superieur w Lyonie. W roku 1993 otrzymał pierwsze miejsce na Miedzynarodowym Konkursie Organowym w Brukseli-Spa w ramach festival d'Orgue. W tym samym roku na zabytkowych organach w Belgii i Luksemburgu nagrał cykl opracowań chorałowych D.Buxtechudego dla tamtejszej rozgłośni radiowej. Jest gościem audycji muzycznych Polskiego Radia. Współpracuje z trębaczem Markiem Skwarczyńskim, z którym dla Telewizji Polskiej nagrał programy z muzyką na trąbkę i organy, a także płytę kompaktową z tą muzyką. Poza Polską występował w krajach zachodniej Europy.
Zawartość płyty -   Do zarejestrowania na płycie wybrana została muzyka, która stylistycznie odpowiada założeniom brzmieniowym leżajskich organów (XVII/XVIII). W historii literatury muzycznej są to niezwykle znaczące lata dla muzyki organowej. Wystarczy przywołać choćby dwa znamienite, łączące się łańcuchowo ze sobą fakty: schyłek życia i organistowskiej działalności w kościele Najświętszej Marii Panny w Lubece znakomitego wirtuoza gry organowej i improwizatora Dietricha Buxtehude oraz powstawanie pierwszych utworów organowych Jana Sebastiana Bacha.

     Właśnie muzyka wielkiego Bacha nagrania na obecnej płycie. Toccata i fuga d-moll BWV 565, Fantazja G-dur BWV 572 oraz Preludium i fuga Es-dur z III części Klavierubung BWV 552 ukazują brzmienie leżajskich organów w barokowym "pleno", z użyciem pełnej piramidy głosów manuału głównego zwieńczonej sześciochórową miksturą i potężnie brzmiącego pedału, a także rejestrów dwóch pozostałych manuałów. Z Bachowskich opracowań chorałowych wybrane zostało opracowanie adwentowego chorału "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659. W opracowaniu tym głos solowy zarejestrowany został z użyciem pięknie brzmiącego rejestru "terzianu" znajdującego się w manuale środkowym, podbudowanego dwoma fletami trzcinowymi: ośmio i czterostopowym. Brzmienie pochodzących z 1852 roku fletów trzcinowych drugiego manuału wykorzystane zostało do zarejestrowania tematu Arii Quarty z "Hexachordum Apollinis" J. Pachelbela. Kolejne wariacje w tym utworze rejestrowane są również na podbudowie fletów trzcinowych. W Pachelbelowskich wariacjach słychać również poszczególne rejestry trzeciego manuału - najwyżej umieszczonej sekcji instrumentu.

      Muzyka polska reprezentowana jest na płycie przez trzy utwory tabulaturowe pochodzące z końca XVI wieku, a znajdujące się w zbiorach Jasnogórskich. Praeludium "Pro Organo Pleno" ukazuje ostrość i klarowność brzmienia mikstury manuału głównego podbudowanej głosami pryncypałowymi. Przygrywka "Salve Jerarchia" do adwentowej pieśni ku czci Zwiastowania Matce Bożej ukazuje brzmienie ośmiostopowych głosów językowych trzech manuałów: szałamai (II man.), trąbki (I man.) oraz musettu (III man.). W następującej po przygrywce "Salve Jerarchia" Fanfarze na uwagę zasługuje charakterystycznie brzmiący dziesięciochórowy "cymbel", którego piszczałki osadzone zostały na charakterystycznej wspólnej nóżce.

     Płytę zamyka blok utworów Dietricha Buxtehude. Są to w kolejności: Canzonetta G - złożona z dwóch części: typowo włoskiej i typowo francuskiej, następnie Preludium g i wreszcie na koniec Preludium, fuga i ciacona C. Muzyka ta ukazuje szeroką paletę możliwości brzmieniowych leżajskich organów oraz ich adekwatność do wykonywania literatury organowej okresu baroku. (Marek Stefański)